Wat is een kracht?

Bron: https://hoezithet.nu/lessen/fysica/krachten_1/intro/

Een van de meest fundamentele grootheden in de fysica is kracht. Kracht is een maat voor op welke manier er wordt geduwd tegen of getrokken aan een voorwerp. Wanneer een kracht inwerkt op een voorwerp, kan de kracht een verandering van de snelheid en/of een vervorming van dat voorwerp tot gevolg hebben. Verandering van snelheid noemen we het dynamisch effect van krachten. Vervorming noemen we het statisch effect van krachten.

kracht effecten

Je komt krachten voortdurend tegen in het dagelijkse leven:

krachten voorbeelden

Het symbool voor de grootheid kracht is FF (van het Engelse force) en de SI-eenheid is de newton (symbool: N\si{N}), genoemd naar de bekende natuurkundige Isaac Newton.

GrootheidSI-eenheid
Kracht (FF)newton (N\si{N})

Om je een idee te geven van hoe groot een newton juist is: als je een flesje water van een halve liter op je hand zet, voel je een kracht van ongeveer 5 N5\si{ N}.

evian kracht

Veld- en contactkrachten

We kunnen een onderscheid maken tussen krachten die op afstand werken en krachten die enkel werken wanneer er contact is tussen twee voorwerpen.

Wanneer een kracht op afstand werkt, spreken we van een veldkracht. Een voorbeeld hiervan is de zwaartekracht. Die werkt namelijk ook wanneer je niet in contact bent met de aarde, bijvoorbeeld als je in een vliegtuig zit.

veldkrachten

We zeggen dat de aarde een zwaartekrachtsveld opwekt. Dat betekent dat voorwerpen die in de buurt van de aarde komen, een trekkende kracht zullen voelen in de richting van de aarde.

zwaartekrachtsveld

Vaak zal er voor een kracht echter contact nodig zijn tussen twee voorwerpen. Wanneer je in de winkel een zware kar vooruit moet duwen, bijvoorbeeld, kan dat niet zonder de winkelkar aan te raken. We spreken dan over een contactkracht.

contactkrachten

Puntmassa

We gaan voor de eenvoud alle voorwerpen voorstellen als puntmassa's. Dat betekent dat we in gedachte elk voorwerp waar krachten op inwerken gaan vervangen door een klein puntje dat dezelfde massa heeft als het voorwerp. We tekenen de puntmassa in het zwaartepunt van het voorwerp (lees: het midden). De krachten die inwerken op het voorwerp, tekenen we dan ook in die puntmassa.

puntmassa

Samengevat

Kracht

Kracht is een grootheid die beschrijft op welke manier er wordt geduwd tegen of getrokken aan een voorwerp. Wanneer een kracht inwerkt op een voorwerp, kan de kracht een verandering van de snelheid en/of een vervorming van dat voorwerp tot gevolg hebben.

Veld- en contactkrachten

  • Een veldkracht is een kracht die op afstand werkt en het gevolg is van een krachtveld zoals het zwaartekrachtsveld;
  • Een contactkracht is een kracht die enkel kan optreden wanneer er direct contact is tussen twee voorwerpen.

Hoe Zit Het? wordt met trots gesteund door

KU Leuven sponsor
VIVES sponsor

Wil jij ook steunen? Trakteer Hoe Zit Het? op een drankje! 🥤 Ga daarvoor naar de trakteer-pagina.